Connect with us

Yazar

Çıkacak aşı gerçekten etkili mi?

Published

on

By

Çıkacak aşı %95 etkiliymiş? Bence sonuçları sorgulamalıyız!

Aşı deneme sonuçları hakkında olumlu haberler duymak heyecan verici. Geçen hafta, Pfizer’ın ara sonuçları, aşısının COVID-19 vakalarını % 90 etkinlikle azalttığını öne sürdü. Şimdi Moderna, aşısı için yaklaşık% 95 etkinlik gösteren ara sonuçlarla öne geçti.

Önümüzdeki aylarda daha fazla, yüksek oranlı başarı sonuçlarının gelmesi muhtemeldir. Haberler güzel olabilir ama yeni sonuçların tam olarak ne anlama geldiğini öğrenmek için daha derine inmek gerekir. Yeni aşı deneme sonuçları hakkında sorulacak dört soru var.

1. Bu aşının güvenli olduğu anlamına mı geliyor?

Binlerce katılımcıyla 3. aşama denemesinden başarıyla geçtiyse neredeyse kesinlikle evet. Tarihsel olarak, ilaç şirketleri olumsuz sonuçları sakladığını biliyoruz. Bir testtee yan etkiler çok fazla çıkınca test sonucu devletten sorumlu kurumlarından gizlenirdi. Sanki o test hiç olmamış gibi düzgün çıkan testlerin paylaşılması ilaç firmaları için olağan bir durumdu. Ancak şimdi yasal olarak tüm denemelerin sonuçlarını diğer bilim insanlarının inceleyebilmesi için yayınlaması gerekiyor.

Sonuç olarak, ilaç sektörü genel olarak eskisinden çok daha güvenilirdir diye düşünülüyor ama arada – geçen haberimde yazdığım gibi Nijerya’da izinsiz yaptıkları araştırmalarla ölümlere sebep olup dava sonucunda milyon değil miyarlarca dolar tazminat ödediklerini biliyoruz.

Elbette, araştırmalar 6 aylık kısa bir sürede hızlı yapıldığı için uzun vadeli yan etkileri henüz bilmek imkansız ama, normalde hastalığa karşı aşılanmanın risklerinden önemli ölçüde daha düşük olması umuluyor.

2. Aşı kimde test edildi?

Birinci aşama denemelerinde, güvenlikle ilgili kaygılar, örneklerin genellikle genç ve sağlıklı insanlardan oluştuğu ve sağlık sorunları az olan, muhtemelen genel nüfusu temsil etmediği anlamına gelir. Bununla birlikte, denemeler sonraki aşamalara ilerlerken ve büyüdükçe, araştırmacılar popülasyonun daha temsili bir örneklemini sağlamaya çalışırlar.

Örnek aşının hedeflendiği popülasyonu temsil edecek şekilde genç, ota yaş ve yaşlı kadın erkek gibi faklı gruplardan seçildiğinden, son aşama (3. aşama) denemeleri çok önemlidir. Çalışma sonuçlarının resmi yayınları normalde numunede kimlerin bulunduğunu ve genellikle farklı gruplar için etkililik oranlarını (cinsiyet, yaş ve benzerlerine göre ayrılmış) açıklayan bir tablo sağlar. Ne yazık ki, başlık etkinliği rakamı (örneğin% 95) popülasyonda eşit şekilde geçerli olmayabilir.

Yaşlı insanların çok daha savunmasız olduğunu bildiğimiz için bu COVID-19 için çok önemlidir. Bu nedenle, etkinlik için yaş dağılımı görene kadar hiçbir sonuca çok fazla inanmayın bence. Yaşlılarda etkisi yüzde 70 ise ilacı yüzde 95 etkili diye piyasaya sürmek yanıltıcı olacaktır.

Birde dikkat ederseniz ölenlerin çoğunun ortak özelliği fakir olmaları. Siyah ve azınlık gruplarında ölüm oranları çok yüksek çıktı. Bu kesim de toplumun alt sınıfı olarak bilinir. Ekonomik durum düşük olunca beslenme bilinci olsa bile para olmadığı için herkes bütçesine göre alışveriş yapıyor. Eğitim düzeyi yüksek sınıflar ekonomik olarak daha iyi durumda olduğu için doğru beslenerek bağışıklık sistemlerini güçlü tutarlar. Aşılar Afrika’nın ve Asya’nın Avrupa’nın en fakir bölgelerinde denenmeden yüzde 95 pozitif sonuç demek de doğru olmaz.

İstatistik lastik gibi istenilen tarafa çekip istenilen sonuca ulaşabileceğiniz bir alandır. Hatta kullandığınız istatistikler doğru olsa da, ırkçılık yapıyor olabilirsiniz. Aşırı milliyetçi bir İngiliz vatandaş devamlı Türkiye’de çocuk tecavüzleri rakamlarını Türkiye konulu haberlerde paylaşması rakamlar doğu olsa da kişiyi haklı çıkamaz çünkü konu çocuk tecavüzleri değilse ve diğer ülkelerin sonuçları paylaşılmamışsa bu ırkçı amaçlar için kullanılan bir istatistik oluyor.

İngilizler ne kadar alkolik diye bir araştırma sonucunu düşük göstermek için Pazar sabahı kiliseden çıkanları test ederek yada tam tersi yüksek göstermek istiyorsanız akşam 11 de barlardan çıkan İngilizleri test edip istediğiniz sonuca varabilirsiniz.

Bu yüzden istatistikleri devletin yapması gerekiyor. Bana bırakırsanız Kangal’da yaşayan hayatı boyunca köyden çıkmamış organik yağ ve bal yemiş sağlıklı gençler üzerinde deneyip aşı %100 başarılı diyebilirim. Bu sizce ne kadar doğru olur? Ucunda milyarlar varsa ve yasadışı aşılar yapmış, rüşvet ve dolandırıcılıkla suçlanmış ve mahkemede suçlu bulunmuş, geçmişi suçlarla dolu bir firmanın aşımız %98 faydalı demesine inanıyorsanız ilk sizin gidip aşı olmanızı tavsiye ederim.

3. Aşı sade mi olacak şekerli mi?

Daha önce Kenya’da tetanos aşısının içine kısırlaştırıcı madde koyulduğu iddiasının araştırılması için Robert Kennedy’nin oğlu R. Kennedy Jr kampanya başlatmıştı. Henüz kesin resmi sonuçlar açıklanmadığı ve ispatlanmadığı için burada ne yazsak komplo teorisi olacaktır.

Bu yüzden aşının içine ekstra ne koyulacak konusunu irdeleyip ispatlanmamış bilgilerle konuyu dağıtmak yerine bir noktaya dikkatinizi çekmek istiyorum.

Amerikan Savaş gemisi kaptanı, Brett Cozier gemisinde Covid-19 hastaların ve ölümlerin artması yüzünden savaş tehlikesi olmadığı için devletten askerlerin tedavisi için izin istemiş. İzin gelmeyince askerlerini korumak adına konuyu basına sızdırdığı için işinden atıldı. Amerikan askerleri ordunun malı olarak göründüğü için aşılar mecburidir. Bir tek aşı kötü sonuç verirse suçlu benim tarzında bir imza alınır askerlerden. Normal koşullarda Covid-19’un çok hasta ve yaşlıları etkilediğiniz biliyoruz. Peki bu genç, güçlü ve sağlıklı askerler neden çok etkilendi? Bir yorum olarak daha önce 4 sene üst üste yaptırılan H1N1 aşısının askerlerin bağışıklık sistemlerini düşürmüş olacağı söyleyenler oldu. Bu yorum ve haberleri artık Google’da arasanız da bulmanız çok zor. Fakat birinin bir açıklama yapması gerekmiyor mu? Aşılarla hastalanmayan gençlerin vücudu ilerde ciddi bir virüs çıktığında askerlerin durumuna düşmesi söz konusu olur mu?

Haberlerde duymuşsunuzdur. Diamond Princess tatil gemisinde tatil yapanların ortalama yaşının 66 olduğu yazıldı. Bu gemi karantinada kaldı ve virüsün gemideki nedeyse tüm personel ve yaşlılara bulaştığı biliniyor. Bu gemide ölenlerin sayısı çok azken Amerikan gemisindeki askerlerde çok yüksek çıkması şaşırtıcı değil mi?

Birde normalde grip aşıları kronik hastalara ve 65 yaş üstündeki vatandaşlara yapılıyordu. Bu kesim kesin aşı olacaksa ve aşı da kesin faydalı ise hasta olmayan gençler neden aşı olsun? Danimarka’da eğer aşı olmazsanız zorla yapılacak! Kaşı çıkarsanız tutuklanabilirsiniz.  Vur derken öldürecek  tarzında bir kanun tasarısı halkın baskısı yüzünden geri çekildi. Neden herkes aşılanmak isteniyor?

4. Bildirilenlere güvenebilir miyiz?

Sosyal medyada bazı kurumlar ya da insanlar yanlış bilgi yayıyor. Öte yandan, uzmanlar dışında, dergi makaleleri ve klinik araştırma kayıtlarını yorumlamak zor olabilir. Birden fazla yorum okumak dengeli bir görüş elde etmenize yardımcı olabilir. Bir gazetecinin haber yaptığı bilgilerin kaynağını sorun. Kaynakların da geçmişini araştırmak önemli. Devamlı kertenkele insanları dünyayı ele geçirecek gibi komik komplo teorisi yapan bir internet sitesi kaynak olarak kullanılamaz.

Yorum yapan kişi misal İngiltere hükümetinin tıp danışmanı Patrick Wallance ise, geçmişine baktığımızda ilaç firması yöneticisi olduğu ve hala 5 milyon sterlin değerinde ilaç firmasının hissesi olduğunu göreceksiniz. Bu adam hissesini aldığı ilaç firmasının çıkarlarını mı düşünecektir yoksa samimi olarak sizin mi? Yorum size kalmış.

Bazı doktorlar, yorumları Youtube’da sansürlendiği için Brand New Tube gibi alternatif sitelerde seslerini duyurmaya çalışıyor. Prof. Dolores Cahill ve Dr Vernon Coleman’ın bu konuda ilginç fikirleri var. İzlemenizi öneriyorum.

Kısaca aşıyı bir Türk’ün bulmuş olması o aşıyı güvenilir yapmaz. İlaç sektörünün yıllık cirosu 1 trilyon 250 milyardır. Bu firmaların geçmişlerinde yaptıkları hatalar, suçlar, ödedikleri tazminatları araştırın. Şu an toplumun büyük bir kesimi aşı bulunsa da kurtulsak diyor. Aşıyı önce hangi şirket ilk bulursa para basacak. Ben sadece baş döndüren bu aşırı hızın zararlarını anlatmaya çalıştım…

Advertisement
Yorum Yapmak İçin Tıklayınız

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Advertisement
Advertisement

En Çok Okunanlar